نگاهی مهندسی به بقعه امام‌زاده سلطان احمد بیمرغ

دسته: پسکلوت , تاريخ و فرهنگ
بدون دیدگاه
دوشنبه - ۹ فروردین ۱۳۹۵
بقعه امام‌زاده سلطان احمد بیمرغبقعه امام‌زاده احمد(ع) مشهور به مزار بیمرغ از جمله اماکن زیارتی شهرستان گناباد است که در روزهای مختلف سال به ویژه ایام تعطیلات نوروزی پذیرای زائران است.
شکوه، عظمت و زیبایی معماری اسلامی ایران و حتی معماری قبل از اسلام، بیش از هر چیز به تزیین و آرایش آن بستگی دارد؛ هنرهای زیبای اسلامی، چه هنرهای تزئینی و چه هنرهای کاربردی، دارای اهمیت و اعتبار ویژه‌ای است و این اهمیت و اعتبار زمانی به اوج خود می‌رسد که هدف آن، ساخت یک بنای مذهبی و ارج نهادن به آن باشد.
شاخص‌ترین عنصر تزئینی در معماری اسلامی ایران کاشی است؛ کاشی‌کاری یکی از روش‌های تزئینی در تمامی سرزمین‌های اسلامی است که همراه با نقاشی دیواری و گچ‌بری، رنگ و طرح فراوان را برای مساجد، حسینیه‌ها و بقاع به ارمغان آورده و زینت‌بخش مکان‌های مذهبی شده است.
کاشی‌کاری دوران اسلامی از جمله آثار با ارزش هنری و فرهنگی باقی مانده از دنیای اسلامی است که در نبود اسناد مکتوب مصور، تصویری گویا از چگونگی تحول و توسعه هنرهایی چون نگارگری، خطاطی، کاربرد تزئینات و رنگ‌ها را ارائه می‌کند.
بررسی بناهای دوره اسلامی در ایران، حضور بی‌شمار مقابر مربوط به امام‌زادگان و بقاع متبرکه را اثبات می‌کند که در مناطق مختلف کشور پراکنده هستند؛ یکی از این بقاع متبرکه، بنای بقعه امام‌زاده سلطان‌احمد‌ابن‌موسی‌الکاظم( ع‌) در ۳۵ کیلومتری شرق شهرستان گناباد است که در نزدیکی روستای بیمرغ از توابع بخش مرکزی این شهرستان قرار دارد.
این بقعه با طرح و نقشه هشت ضلعی که گنبد بر فراز آن ایجاد شده بر روی سکوی هشت گوش آجری به ارتفاع یک متر در میان محوطه‌ای مشجر قرار گرفته است.
بقعه امام‌زاده سلطان احمد بیمرغ
نقشه بنا همانند سکوی زیر آن هشت گوش نامنظم و در حقیقت مربعی است که چهار گوشه آن بریده و سطحی با چهار ضلع بزرگ در جهت‌های اصلی و چهار ضلع کوچک در جهت فرعی به وجود آورده است که اندازه هر کدام از آن‌ها با دیگری متفاوت است.
گنبد با کمک گوشواره‌ها و به بلندى چهار متر استوار شده است که بلندى این گنبد تقریباً نوک‌ تیز، نسبت به قسمت اصلى بنا که ارتفاع آن بیش از هفت متر است، کوتاه به نظر مى‌رسد. شاید سازندگان بنا قصد داشته‌اند در فرصت مناسب، گنبد دیگرى در بالاى آن قرار دهند؛ دیوارهاى داخلى بنا داراى نقاشى‌ها و طرح‌هاى اسلیمى و یک قرنیز به ارتفاع ۴۰ سانتى‌متر است.
مزار امام‌زاده احمد(ع)، ‌روى‌ هم‌ رفته، به شکل برج‌، مقبره‌اى هشت‌ ضلعى است که شامل پایه ایوان‌هاى هشت‌گانه با قوس‌هاى جناغى می‌شود که ارتفاع آن‌ها از کف تا زیر طاق، در جهت‌های اصلى، در حدود پنج و نیم متر است.
به درستی روشن نیست اولین بقعه درچه تاریخی برپا شده، اما سنگ قبر موجود در فضای معماری بنا حاوی تاریخ ۱۰۵۳ هـ.ق حاکی از آن است که در دوره صفویه و مقارن با این عصر بقعه‌ای در این مکان وجود داشته و مرحوم حاج حسن‌علی بیک در قرن سیزدهم آن را مرمت کرده است.

نوشته شده توسط:خبرنگار2 - 1557 مطلب
پرینت اشتراک گذاری در فیسبوک اشتراک گذاری در توییتر اشتراک گذاری در گوگل پلاس
برچسب ها: