سعی برآن داریم برای حفظ و نشر هر چه بیشتر فرهنگ بومی گنابادی هر از چند گاهی مجموعه لغاتی از خزانه سرشار واژگان گنابادی تقدیم همشهریان عزیز بنماییم. این بار لغات میم ، نون ، واو.
این لغات برداشتی است از کتاب " ای خوش او روزا " که به طور خلاصه از واژنامه پایانی کتاب انتخاب شده است. شایان ذکر است این لغات فقط لغاتی است که در کتاب بکار رفته است و نه مجموعه جامع و مانعی از واژگان محلی گنابادی
اگر فرصتی دست دهد در آینده مجموعه های دیگری از حروف منتشر خواهیم کرد.
حروف میم ، نون ، واو
-----------------
مِپرُّن meperron : پرتاب ميكرد.
--------------------------------
مِتُمْبَه metomba : (فعل از تنباندن) ميتنبد - روي هم ميريزد - خراب ميشود
--------------------------------
مِجْري mejri : صندوقچه كوچك
--------------------------------
مُجْمعه mojma'a : سيني مسي بزرگ
--------------------------------
مِجُول mejul : قاپ - نوعي وسيله قمار بازي از استخوان گوسفند
--------------------------------
مُچِّم moccem : من چه ميدانم
--------------------------------
مچه خر mace _xar : خر ماده
--------------------------------
مِرِخْصي merexsi : ميرقصيد
--------------------------------
مَستُم mastom : ميخواستم
--------------------------------
مِشتي maىti : خوش لباس
--------------------------------
مِسكَه meska : كره
--------------------------------
مُس مُس mos-mos : مِس مِس ـ تأخير و تعلّل در كارها
--------------------------------
مَشوره maىura : ماسورهاي از ني
--------------------------------
مَكُوْ makow : ماكو ـ جاي ماسوره براي بافندگي
--------------------------------
مِلَچ melac : (نام آوا) صداي بوسه
--------------------------------
مَلَه mala : تخته يا الوار بزرگ و سنگيني است كه براي صاف كردن زميني به دنبال گاو ميبندند
--------------------------------
مِم mem : ميخواهيم
--------------------------------
منْدَه monda : خسته
--------------------------------
مُوْچ كِيْ muc-ki : حرف زد - صدا بر آورد
--------------------------------
مُوْرِي muri : سوي سفالي كوچك كه در جوي كوچك آب قرار ميگرفت.
--------------------------------
مُولِك mulek : نخهاي تابيده آغشته به روغن كه جهت روشنايي روي ديوار نصب ميشد
--------------------------------
مُومَه muma : ميآمد
--------------------------------
مَه مَه mama : مادر
--------------------------------
مَيستُم mayestom : ميخواستم
--------------------------------
مَيُمْ mayom : ميخواهم
--------------------------------
نُچْ نُچْ noc_noc : (نام آوا) صوتي از سر افسوس و حسرت
--------------------------------
نخچِلِك nexcelek : نيشگون
--------------------------------
نَزْبُوْ nazbu : ريحان
--------------------------------
نكيّش پِخ مكي nekeyى pex meki : دندانهايش را نشان ميداد
--------------------------------
نِماشُم nemہىom : اول شب
--------------------------------
نُودُرشُر nowdorىor : ناودان
--------------------------------
نِوَسَه nevasa : نوه
--------------------------------
نون گِندم شكِم فولادي nun_e gendom ىegam_e fulہdi
نان گندم شكم فولادي ميخواهد - ضرب المثل مشهوري است و در مورد كساني بكار ميرود كه تازه به دوران رسيدهاند و دست به اعمال خلاف عرف ميزنند.
--------------------------------
نَهلي nahli : تشك
--------------------------------
نيفَهْ nifa : محل بند زير شلوار
--------------------------------
و'اسْتُنْدُم vہstondom : گرفتم
--------------------------------
وِاكِشِمْ vہ-keىem : باز كنيم
--------------------------------
واگِل vہgel : درازبكش
--------------------------------
وَتَه رِخْ va_tah rex : پائين ريخت
--------------------------------
و تَسُنْدُم va-tasondom : خود را اذيت كردم - خود را هلاك كردم
--------------------------------
وَتَسيدِم vatasidem : از سرما مرديم - از سرما هلاك كردم
--------------------------------
وَتَهْ خزي va-tah xezi : نشست و مهمان شد - تلپ شد
--------------------------------
وَچَشْ د'اشتُم vacaى dہىtom : زير نظر داشتم
--------------------------------
وَدْرِيّرِيدَهِ va_der_perrida : ورپريده
--------------------------------
وَدِيْ كِردُم vadi kerdom : پيدا كردم
--------------------------------
وِراَوُرْدي var_ہvordi : لج كردي
--------------------------------
وَرْچ'اِْ var-cہq : آماده
--------------------------------
وَرچُركي var-ceroki : نشست ـ چمباته زد
--------------------------------
وَر چنار بالا كند var-cenہr bہlہ koned : به درخت بالا كند - كنايه از ترساندن و وادار كردن به كار غير ممكن
--------------------------------
وَرخُو var-xu : عصباني
--------------------------------
وَر خُوي var-xuy : عصباني
--------------------------------
وَر دِرِزگندم var-darezgondom : به ناگاه بيدارش كردم ـ از جا پراندم
--------------------------------
وَرْدَرِزگي varderzgi : از مصدر «ور در زگيدن» از جا پريد ـ از خواب پريد
--------------------------------
ور دل به نيم جو var-del be nim-jow : كنايه از آدم بي خيال
--------------------------------
وَردِلِش ريمومِشَه var-deleى reymu meىa : دلش آرام ميگيرد
--------------------------------
وَرْرُفْتِيُمْ var-rofteyom : پاك كردهام- خالي كردهام
--------------------------------
وَرْزِدَه var-zeda : خود را به آن راه زده
--------------------------------
وِرْسَربِهُونه var_ ser behuna : بهانهگيري
--------------------------------
ورسِرچلوك var-ser-celok : روي پنجهها نشستن ـ چمباتمه
--------------------------------
وَر سُلّيدَه يم var-sollidayem : خيس خوردهايم ـ كنايه از اينكه مانند نان خيس خورده وارفتهايم
--------------------------------
وَرْ كَش وُ رُوْ var-kaى-o row : در رفت و آمد
--------------------------------
ور كِلِپُّندُم var-keleppondom : ميلمباندم - ميخوردم
--------------------------------
وَرگُداز var-godہz : گداخته ـ در حال جوش
--------------------------------
وَرْگُو var- gu : بگو
--------------------------------
وَرلِك var-lek : ايستاده
--------------------------------
ور مِپَخُّندُم var-mepexxondom : عصباني ميشدم - حالت جنگ و ستيز به خود ميگرفتم
--------------------------------
وَرْمِتِكّي var_metekki : روي پايش بند نبود.
--------------------------------
وَرْ مِجوشَهْ var-mejuىa : ناراحت است - جوش ميزند
--------------------------------
وروغِ var-vaq : با سر و صدا - با جيغ و داد
--------------------------------
وَ رووُي شدم var-vuy ىedom : سر و صدا راه انداختم
--------------------------------
وَرْهَم مِجَوي var_ham mejavi : خود را ميخورد
--------------------------------
وَشُور مَكو va-ىur mako : خيرش نكن
--------------------------------
ولِشتُمْ valeىtom : ليسيدم
--------------------------------
وَلِنگُندُم va-lengondom : كنار رفتم
--------------------------------
وُوه مِزَه vuh meza : داد و فرياد ميزد (همراه با گريه مختصر)
--------------------------------
وَهم جُلُّنده va ham jollonda : (از سرما)خودش را جمع كرده
--------------------------------
خبرهای مرتبط






نظرات (۲)
دست شما درد نکنه . این کار شما عالیه . باز هم ممنون .
ارسال شده توسط ناشناس | ايميل: | در ۲۴ بهمن ۱۳۸۶ ۱۸:۴۲
سلام
لازم به ذکر است که لهجه به کار رفته شده مربوط به پائین ده بوده (جومند)و همچنین بعضی از لغات بکار رفته در کتاب برای خیلی از قدیمیهای شهر هم ناشناخته است و لهجه کاملاً شخصی آقای فیاضی درآن بکار گرفته شده
ارسال شده توسط گنابادی اصیل | ايميل: | در ۲۴ بهمن ۱۳۸۶ ۲۳:۳۰