شهرستان ما در این 28 سال با چهار وکیل مختلف در 7 مجلس  سرو کله زده است.  اما چرا نمایندگان سراغ نمایندگی آمدند واز آن چه می خواستند؟ آنها  چگونه به صندوق سفید رای و صندلی قرمز مجلس می نگریستند؟ در پاسخ به این سوال  با همه تفاوت های آشکار میان آنها می توان ایشان  را در دو گروه قرار داد.

نگاه از بالا

  احمد ملازاده نماینده دوره اول و محمود مدنی نماینده دوره هفتم هیچگونه شباهت سیاسی با همدیگر ندارند ولی در مقاله ما در یک گروه قرار می گیرند.
  این گروه نمایندگی را ابزار میدانند در کنار وسایل دیگر در مسیر حرکتشان به سوی جلو.
   هر دو نفر قبل از نمایندگی خارج از محدوده شهرستان رشد کرده وهیچ نگاهی به شهرستان ، برنامه ها و مشکلاتش نداشته اند.
ملازاده از جوانی وارد مبارزات انقلابی مشهد می شود سپس به قم رفته و در کنار درس کار سیاسی می کند. در زمان انقلاب زندانی بوده و بعد از آن در تهران شروع به فعالیت در تاسیس نهادهای انقلابی و همکاری با روحانیت سرشناس می کند و پیشنهاد شهید رجایی را برای سفارت  نمی پذیرد که با برنامه هایش نمی سازد . بیشترین فعالیتش در گناباد کلاس های مذهبی و سخنرانی برای جوانان و روشنفکران بوده است. در تهران بوده  و سری هم به شهرستان می زده است. به عبارتی هیچ گونه نگاهی به گناباد به عنوان هدف نهایی فعالیت هایش نداشته است . مدنی نیز این گونه بوده است. وقتی راهی قم می شود ماندگار می شود. در حوزه و دانشگاه درس می دهد و بیش از هفت کتاب به چاپ می رساند. آمد و شدش به شهرستان بیش از دیدار با خانواده و همشهری ها نیست همچنین پیشنهاد امام جمعه شدن برای بجستان را که از سوی دوستان پیگیری می شد رد می کند.

هر دو نفر نیز خارج از شهرستان تشکیل خانواده داده اند. ملازاده با خاندان آیت الله غفاری قم وصلت می کند و مدنی با خاندان طباطبایی مشهد .
  سخنرانی های ملازاده با جوانان و برنامه های شب های عزاداری مدنی شخصیت آنها را هویدا می کند. وقتی پیشنهاد نمایندگی مطرح می شود هر دو نفر به اصرار و توصیه بیرونی قبول می کنند. ملازاده به امر پدر دکتر شریعتی و مدنی با هدایت آیت الله جوادی آملی وارد گود رقابت می شوند واز اینجا است که نمایندگی هم به عنوان بازویی در مسیر حرکت آنها قرار می گیرد .
  این نگاه کلان و ملی  با توجه به نا آشنایی به مسایل ریز و درشت شهرستان  و فضای حاکم و ادبیات جاری آن ایشان را دچار مشکل کرد. ملازاده با روحانیت شهرستان و بسیاری از گروها نتوانست هماهنگ شود تا آنجا که او را در سپاه راه ندادند که لیبرال است. سپاهی که خود در ایجاد آن نقش فعال داشته بود. و یا مدنی با همه تلاشش نتوانسته است  مشکلات قومیتی را حل نماید و حتی با نیروهای مذهبی طرفدارش دچار چالش شده است.
  اما این دو فارغ التحصیل فیضیه در مسایل کشوری و ملی سریع جای پا باز کردند و صاحب نظر شدند. ملازاده در تشکیل سپاه ، جهاد و نهاد های انقلابی دیگر سهیم می شود و در اواخر با بنی صدر سر ناسازگاری می گذارد و بنی صدر در سفر به گناباد از او می نالد. کم کم رفت و آمدش به حزب جمهوری نیز زیاد می شود. مدنی نیز با روحانیت پایتخت هماهنگ شده است و به عنوان اصول گرای مستقل بر پدر خوانده های مجلس می شورد. ریاست کمیته محرمانه نیز او را وارد بسیاری از مسایل کلان کرده است. با کمتر از سه سال کار سیاسی جرات یافته کاندیدای مجلس خبرگان  شود و برای هیئت رییسه مجلس نام می نویسد.

نگاه از پایین 

   مهدی مهدیزاده نماینده دوره دوم تا  پنجم و آزادی آزادمنش نماینده دوره ششم نیز تمایزات آشکاری با یکدیگر دارند ولی می توان نقاط مشترکی میانشان یافت.
  مهدیزاده بعد از تحصیل در فرانسه و آزادمنش در هندوستان راهی گناباد می شوند. هر دو تجربه معلمی و استادی در شهرستان را دارند و زمانی زیادی را در منطقه زیسته اند. واین فرصت مغتنمی را برایشان فراهم نموده است تا جریانات شهرستان را بشناسند و دگرگونی های آن را حس کنند.  از طرفی مهدیزاده در دوه اول و آزادمنش در دوره پنجم تجربه شرکت در انتخابات را داشتند وشکست در آن دوره  ها آنها را مایوس نکرده بلکه پله موفقیت شان را فراهم نموده بود.

دکتر مهدیزاده در جریان انقلاب در بیرجند وگناباد مبارزه می کرده است و با روحانیت مانوس می شود. دکتر آزادمنش نیز از اساتید فعال در پیام نور گناباد و تربت حیدریه می شود و در جریانات تقسیم استان جزو سران مخالفین می گردد. هر دو نفر نیز از درون شهرستان تشکیل خانواده می دهند.

  همه این عوامل باعث می شود که جریانات درون شهرستان را به خوبی کنترل کنند. مهدیزاده  همیشه حمایت روحانیون و گروه های سنتی و تا حدودی زیادی روشنفکران را با خود داشت. او انتخابات مجلس پنجم را با وجود یک رقیب روحانی سرشناس با حمایت دوباره کثیری از روحانیون در آخرین لحظات برد.  آزادمنش نیز تقسیمات امنیتی استان جدید را با کمک حامیانش بدون تلفات جدی پشت سر گذاشت.
   سرانجام این نگاه تمرکز روز منطقه است و مجلس ابزاری می شود برای پیشرفت شهرستان .
   اما این مشغولیت ها در سطح ملی ادامه نیافت. شاید بشود گفت این دو زیاد در جمع پایتخت نشین ها گرم نگرفتند. مهدیزاده 12 سال در مهمترین کمیسیون، امنیت ملی و سیاست خارجی، حضور داشت ولی چندان جریان سازی در مجلس نداشت و بعد از مجلس نیز گوشه گیر شد. پس از 16 سال نمایندگی مردم گناباد ، ترقی مقام او فقط کاندیداتوری در مشهد بود که البته به ثمر ننشست. اکنون نیز تنها استاد دانشگاه است. آزادمنش نیز همین گونه بود. جزو تندروها و فعالین چپ نبود. کمیسیون عمران و فراکسیون روستا و هیئت نظارت بر هواپیمایی او را چندان چهره نکرد. اکنون نیز با وجود حضور در حزب اعتماد ملی هر از چند گاهی  فعالیت یا مطلبی از او در روزنامه های اصلاح طلب می بینیم و به استادی دانشگاه قناعت کرده است.

   جان کلام اینکه انسان با محدودیت منابع و فرصت ها روبرو است و هر فردی با انتخابش راه های دیگر را بسوی خود بسته است. این نگاه  به نمایندگی مجلس با همه معایبش ما را در شناخت بهتر بسیاری از رفتارها و حرکات گاها متضادشان یاری خواهد نمود. باید بپذیریم که هر کاندیدایی را برای کاری ساخته اند و جمع همه خصوصیات سهل ممتنع است و انتخاب بهترین از همه سخت تر

منابع:

۱۳۸۶/۰۸/۱۶: پرسش از وکيل   (آخرین مصاحبه پایگاه خبری با سید محمود مدنی)
۱۳۸۶/۰۷/۰۱: با سال هاي زندگي ناشرالاسلام گنابادي   (مصاحبه پایگاه خبری ایت الله محمد مدنی)
۱۳۸۶/۰۳/۰۵: با نماينده دوره اول مجلس   (مصاحبه پایگاه خبری با ملازاده)
۱۳۸۵/۱۲/۱۵: دکتر آزادمنش - قسمت ۲
۱۳۸۵/۱۲/۰۷: دیدار با دکتر آزادمنش ـ قسمت اول
۱۳۸۵/11/۰۸: درد دل هاي شانزده ساله .قسمت ۲
۱۳۸۵/۱۱/۰۴: دکتر مهدیزاده - قسمت اول  
۱۳۸۶/۰۱/۰۸: پرسش و پاسخ دانشجویان با دکتر مدني   (پرسش دانشجویان دانشگاه های تهران از سید محمد مدنی)
۱۳۸۵/۱۰/۱۷: متن کامل مصاحبه خبرگزاری گناباد با نماينده   (اولین مصاحبه پایگاه خبری با سید محمود مدنی)

                      جلال مقدم   
.