ما گنابادي ها به دنبال دستيابي به راه آهن هستيم. اما آيا به صورت راهبردي به اين نتيجه رسيده ايم؟ آيا تاكنون به اين مسئله انديشيده ايم كه راه آهن براي چه؟
اما چابهار به دنبال دستيابي به راه آهن بر اساس راهبرد توسعه خويش است...
در خرداد ماه سال اينده در تهران همايشي با نام «چابهار، ترانزيت و توسعه محور شرق» برگزار مي گردد. در اين همايش مردم و مسئولان چابهار به هم انديشي در مورد چگونگي توسعه ترانزيت از چابهار خواهند پرداخت. توسعه محور شرق و راه آهن اين مسير به عنوان راهكار عملي در اين همايش درنظر گرفته شده است.
در گناباد رسيدن به راه اهن آرماني بزرگ و متعالي شده است. اما آيا تا به حال به اين موضوع فكر كرده ايم كه براي چه بايد به راه اهن دست پيدا كنيم. آيا واقعا نيازي يا راهبردي ما را به اين نتيجه رسانده يا فقط هدف رقابت با همسايه بود؟
آيا به اين مسئله انديشيده ايد كه چگونه بايد از قطار براي توسعه شهرستان استفاده نمود؟ فردا چه مي خواهيم با اين قطار ها حمل كنيم؟ براي معادن خود به قطار نياز داريم يا صنايع خود؟ قطار چه نقشي در حمل و نقل مسافر در شهرستان خواهد داشت؟
در ترانزيت جهاني محور شرق ، نقش گناباد چيست؟ فقط محلي كه قطار از آن عبور خواهد نمود يا بايد نقشي محوري در اين مسير بازي نماييم.
مطمئنا قطار براي شهرستان لازم و حياتي است. اما بايد با ديدي روشن و مشخص به سمت آن حركت كرد.
نكته ديگر قايل تذكر به مسئولان شهرستان حضور در اين همايش و ديگر مراسمات مشابه براي تحكيم و تبيين جايگاه شهرستان در اين مسير مهم تزانزيتي است.
از نكات جالب توجه براي ما گنابادي ها در اين همايش اشاره به گناباد به عنوان مسير راه آهن محور شرق است.
در سايت اين همايش (به آدرس http://chabaharted.ir )مي بينيم:
محور شرق از بندر چابهار در استان سيستان و بلوچستان آغاز شده و بعد از عبور از شهرهاي نيك شهر، ايرانشهر، خاش، زاهدان، نهبندان، بيرجند، گناباد، تربت حيدريه و مشهد، از يك طرف به سرخس و از طرف ديگر، به نقاط مرزي لطف آباد و باجگيران در استان خراسان رضوی منتهي مي شود. خروجي هاي اين محور به نقاط مرزي ميلك و دوغارون نيز جزء اين محور محسوب مي شوند.

همچنين در سايت اين همايش آمده
به ناريخ 6 اسفند 86
نهمین همایش و دومین نمایشگاه بین المللی حمل و نقل ریلي

دکتر محمود صلاحی، مشاور رئیس جمهور و دبیر شورای عالی مناطق آزاد کشوردر مراسم افتتاحیه نهمین همایش و دومین نمایشگاه بین المللی حمل و نقل ریلی:
اتصال چابهار به شبکه ریلی کشور،
از الزامات توسعه محور شرق و ترانزیت کشور است.
در دنياي امروز با توجه به روند جهاني شدن اقتصاد، روز به روز بر اهميت مقوله حمل و نقل و ترانزيت افزوده ميگردد. در اين ميان، آسيا بدليل رشد اقتصادي قابل توجه، از چشمانداز روشنتري در مبادلات تجاري دنيا برخوردار است.
از اين رو در دنياي امروز طرح مسائلي نظير توسعه تجارت منطقهاي و بين المللي، بدون توجه به مقوله حمل و نقل و ترانزيت، عملا ًبيثمر خواهد بود. در همين حال نگاه به مقولة ترانزيت كالا و مسافر بر بنيانهاي اقتصادي و بر پايه منافع جمعى همه كشورها استوار است.
ايران، كشوري است كه به دليل برخورداري منابع انساني، منابع انرژي، ذخاير معدني، دارا بودن موقعيت ممتاز جغرافيايي اعم از قرار گرفتن دسترسيهاي استراتژيك به آسياي ميانه و قفقاز به عنوان پلي ايمن، بين اروپا و آسيا براي تحقق مبادله و ترانزيت كالا، نقش بسيار پر اهميتي را ايفا نموده است چنانچه عبور دو كريدور از مجموع سه كریدور حمل و نقل جهانی از ایران، ميتواند بر اين اهميت صحه گذارد.
طرح توسعه محور شرق كه بر اساس مطالعات صورت گرفته توسط سازمان مديريت و برنامهريزي كشور در سال 1381 در هيأت محترم دولت تصويب گرديد به مسير اشاره دارد كه در طول 1840 كيلومتري خود، استانهاي شرقي كشور را در نورديده است. اين مسير از بندر چابهار در استان سيستان و بلوچستان آغاز شده و بعد از عبور از شهرهاي نيك شهر، ايرانشهر، خاش، زاهدان، نهبندان، بيرجند، گناباد، تربت حيدريه و مشهد، از يك طرف به سرخس و از طرف ديگر، به نقاط مرزي لطف آباد و باجگيران منتهي ميشود.
از جمله مهمترين اهداف مترتب بر طرح توسعه محور شرق ميتوان به افزايش نقش و سهم كشور در ترانزيت كالا و حمل و نقل بين المللي، تقويت پيوندهاي اقتصادي، اجتماعي، فرهنگي و امنيتي با كشورهاي همجوار شرق و شمال شرقي، ارتقاء سطح متوسط درآمد و شاخص هاي توسعه در نواحي شرق كشور، كاهش فعاليتهاي غيررسمي اقتصادي و جلوگيري از قاچاق كالا و مواد مخدر، افزايش سهم چابهار در بازرگاني داخلي و خارجي و ترانزيت كالا، اشاره نمود.
محور شرق نسبت به ساير محورهاي داخلي و خارجي، داراي چندين مزيت نسبي است كه مناسبتر بودن اين محور براي ارتباط نيمه غربي افغانستان، تركمنستان و تا حدودي ازبكستان و نيمة غربي قزاقستان (از طريق تركمنستان) با آبهاي آزاد جهان، وضعيت نسبتاً مناسب شبكه بزرگراهي ايران، تسهيلات رفاهي و خدمات پشتيباني موجود در محور، وجود امنيت نسبي در طول مسير و. . . از جمله آنها است.
مناطق آزاد و ويژة اقتصادي كشور با هدف تبديل پتانسيلهاي موجود در اين مناطق به تواناييهاي بالفعل ميكوشند تا به عنوان پنجرهای برای همگامی و پیوند با اقتصاد جهانی، ایجاد رشد و تحول در صادرات و بهرهمندی از سرمایههای داخلی و خارجی و همچنین دستیابی به اهداف رشد و توسعه اقتصادی، ایجاد اشتغال سالم و مولد، توسعة صادرات كالاهاي صنعتي و تبديلي و انتقال فناوری، عمل نمايند
به همين منظور، امتيازات مختلفي نظير معافيتهاي مالياتي، عوارض گمركي و سود بازرگاني، آزادي ورود و خروج سرمايه، عدم نياز به رواديد گمركي و همچنين امكان فعاليت بانكها و شركتهاي بيمه خارجي با هدف توسعه فعاليتهاي تجاري و اقتصادي و متعاقب آن توسعه بخش حمل و نقل و ترانزيت، در نظر گرفته شده است.
در ميان مناطق آزاد كشور، منطقه آزاد چابهار در منتهیالیه جنوب شرق ایران، بدليل موقعيت استراتژيك خود و نزديكي به اقيانوس هند، ميتواند نقش بسيار پر رنگي در ترانزيت كالا از آبهاي آزاد به كشورهاي آسياي ميانه و افغانستان و بالعكس ايفا نمايد. بندر چابهار در جنوبیترین نقطه كریدور شرقی غربی مراودات تجاری جهان، كه از چین آغاز شده، به پهنه آسیای جنوب شرقی میپیوندد و پس از پوشش مهمترین شهرهای ناحیه مانند كلكته، كراچی و بنقاسم در نهایت به چابهار میرسد، قرارگرفته است. بر این اساس چابهار یكی از چهارراههای كریدور جنوبی تجارت جهانی محسوب میشود.
چابهار كه بر اساس مطالعات صورت گرفته توسط استراتژيستهاي بزرگ جهان، يكي از 14 نقطه استراتژيك دنيا محسوب ميگردد، در حاشيه درياي عمان و اقيانوس هند، از طريق اين آبها با ساير نقاط جهان بخصوص كشورهاي شبه قاره هند، شرق دور و آفريقاي شرقي در ارتباط مي باشد. در حقيقت چابهار تنها بندر مهمي است كه خارج از تنگه هرمز و خليج فارس، به آبهاي بين المللي متصل است.
چابهار از نظر طبيعي در عرض جغرافيايي پايين تري قرار دارد و بيش از 30 ساعت نسبت به بندرعباس به درياهاي آزاد نزديكتر است. به عبارت ديگر براي كشتيهايي كه در اين بندر پهلو بگيرند به ازاي هر تن بار، 2 دلار صرفه جويي حاصل خواهد گرديد كه با توجه به حجم مبادلات رقم بسيار قابل توجهي خواهد بود. همچنين قرار گرفتن بندر چابهار در يك خليج، موقعيت بندري ايده آلي را براي توسعه فيزيكي آينده آن ايجاد نموده است كه بسياري از بنادر دنيا فاقد چنين ويژگي ارزشمندي ميباشند.
خوشبختانه به حول و قوه الهي و عنايت دولت خدمتگذار بويژه شخص رئيس جمهور محترم، عمليات اجراي طرح توسعه بندر چابهار آغاز گرديده است. پيشبيني ميشود اجراي اين طرح كه توسط قرارگاه خاتم الانبيا و ظرف مدت سه سال به انجام خواهد رسيد، ظرفيت اين بندر تا 3 برابر يعني از 2 ميليون تن به 6 ميليون تن افزايش دهد. لكن با وجود تمامي ويژگيهاي مثبت چابهار كه به برخي از آنها اشاره شد، حتي در صورت توسعه اين بندر نيز، نقش واقعي آن در حوزه حمل و نقل بدرستي ايفا نخواهد شد چرا كه فقدان زير بخشهاي پسكرانهاي نظير فرودگاه و بخصوص راهآهن اجازه بهرهبرداري بهينه از زيرساختار بندري موجود را نخواهد داد.
بندر چابهار در فاصله حدود ۴7۰ كيلومترى از راه آهن قرار دارد. اين در حالي است كه ايجاد شبكه ريلى منطقهاي مانند چابهار كه به عنوان اولين بندر متصل به آب هاى آزاد در كشور مطرح است، نقش مهم و حياتي دارد. با توجه به اين ضرورت، در برنامه 5 ساله چهارم حمل و نقل ريلي، در راستاي تعامل فعال با اقتصاد جهاني بر ايجاد ارتباط مناطق آزاد چابهار از طريق محور چابهار- فهرج، قشم از طريق لافت و انزلي از رهگذر بهرهبرداري از محور قزوين- رشت- انزلي با شبكه سراسري ريلي، صراحتاً تاكيد شده است. شايان ذكر است مطالعات فني و اقتصادي طرح اتصال چابهار به شبكه سراسري راهآهن صورت گرفته كه اجرا و عملي شدن آن، توجه و عنايت ويژة مسئولان ذيربط را طلب مينمايد.
به منظور دستيابي به اهداف مترتب بر طرح توسعه محور شرق، در بهار سال 87 همايشي بينالمللي، با عنوان "چابهار، ترانزيت و توسعه محور شرق" و با محوريت امنيت، زيرساختها و برنامهريزي حمل و نقل، سرمايهگذاري و مناطق آزاد و ويژه، قوانين و مقررات در منطقه آزاد چابهار برگزار خواهد گرديد. شايان ذكر است در همين راستا از چندين كشور به منظور شركت در همايش و همكاري در برگزاري آن، دعوت بعمل آمده است.
ستاد برگزاری اين همایش متشکل از 16 نهاد، سازمان، وزارتخانه و استانداريهاي مرتبط با محور شرق ميباشد. ضمن اينكه 9 كارگروه تخصصي حمل و نقل ريلي، امنيت و توسعه، تجارت و بازاريابي، قوانين و مقررات، حمل و نقل، فناوري و ايمني، سرمايهگذاري و خدمات ترانزيت، اقليم و محيط زيست و آموزش، با حضور اساتید مطرح حمل و نقل دانشگاههای مختلف سراسر کشور و مسئولین اجرایی سازمان های مرتبط با حمل و نقل، به تقويت پشتوانه علمي همايش ميپردازند.
جاي بسي خرسندي است كه تاكنون جامعه حمل و نقل ريلي در قالب راهآهن جمهوري اسلامي ايران، انجمن حمل و نقل ريلي و برخي ديگر از نهادهاي مرتبط، نقش بسيار موثر و پررنگي را در انجام اين مهم، ايفاء نموده است.





