امامزاده يحيي با فاصله  40 كيلومتر  از مركز شهرستان فضايي كاملا متفاوت از هر امامزاده ديگر در منطقه دارد. اين امامزاده در جذب زائر از موفق ترين ها در شهرستان است و همين امر مي طلبد تا بازخواني بر رويكرد مردمي و استقبال اجتماعي آن داشته باشيم. به نظر مي رسد تفاوت مهمترين عامل جذب زائر براي اين امامزاده باشد. اما چه تفاوتي؟

1- معماري متفاوت:
 امامزاده بر قله كوهي است كه دسترسي بر آن راهت نيست. اين كوه در دشت پهناوري واقع شده كه تا كيلومترها دور آن بيابان است. بتابراين  زائر با ورود به محدوده آن كاملا فضاي متفاوتي را حس مي كند گويي كوه او را مي بلعد.  بقعه امامزاده روي قله است. از راه دور ديده نمي شود. حتما بايد در  دامنه قرار بگيري تا رويت شود. براي رسيدن به بقعه مسيري حدود 450 پله  طي مي شود. پله هاي نفس گيري  كه هيجان انگيز ترين و شيرين ترين قسمت زيارت است. هر زائر اين امامزاده حكايتي از بالا رفتن خود دارد . ساختمان هاي محدودي در ابتداي پله ها موجود است كه متعلق به هيئت امنا است و چند درخت كوچك كه به هيچ وجه جوابگوي جمعيت زياد آن را ندارد. همه جمعيت بايد درون همين دره بنشينند . دره اي كه هيچ ديدي به بيرون ندارد و سراشيي زيادي  از ابتدا تا اول پله ها بايد طي شود

2- فضاي سنتي
جمعيتي كه به اين امامزاد ه مي آيند كاملا خارج از محيط شهر قرار مي گيرند. ابتداي امام زاده سلاخ خانه اي است كه هرگونه امكاناتي براي ذبح  و پوست كردن گوسفندان فراهم كرده است .امامزاده براي اين خدمات فقط پوست گوسفند را از زايرين مي گيرد!
گوشت تازه سريعا در آنجا آماده مي شود. انبار امامزاده انواع ديك ها و ظرف ها  و حتي قاشق و چنگال را  براحتي در اختيار زائران مي گذارد.  آتش هيزم در گوشه كوه و در چند متري مردم توسط خودشان آماده مي شود و  تا هنگامي كه غذا آماده شود مراسم زيارت و كوه نوردي هم برپا است . هوا آكنده از بوي دود است و غذاي مخصوص كمر زيارت آبگوشت آماده شذه است. آبگوشتي پر از ادويه جات كه كمتر جايي يافت مي شود.  ناهار خادمين حرم هم كنار گذاشته مي شود.
 در پايان ظرف ها از آب محدود چشمه شسته مي شود و دوباره به انبار باز گردانده مي شود.
از نكات ظريف اين است كه جاده در اول كوه و نزديك سلاخ خانه  بسته مي شود و ماشين ها نمي توانند بالا بيايند و خلوت سنتي مردم را شلوغ كنند. همه بايد وسايل شان را  با دست در سربالايي بياورند
آب چشمه  اين سال ها كمتر شده است و تانكر هاي آب از مركز شهرستان به امامزاده فرستاده مي شود.
برق امامزاد ه به علت دور بودن از شهر توسط موتور برق تامين مي شده است كه  به گفته هيئت امنا تا مرداد ماه به برق شهر وصل خواهد شد. اين اتصال اگرچه خيلي از مشكلات را رفع خواهد نمود ولي تاثير كاملا منفي روي فضاي سنتي خواهد گذاشت. پاي بسياري از ابزار مدرن و برق سوز را به كمر زيارت باز خواهد كرد و شب هاي تاريك و  زيبايش را از آرامش  تهي خواهد كرد .

3- تركيب جمعيتي زائران
امامزاده يحيي بين چهار شهرستان قرار گرفته است. كاشمر، فيض آباد، بجستان ، گناباد و شهر يونسي. جمعيت انبوهي از هر پنج شهر در اين جا جمع مي شوند .مردم همه مناطق امامزاده را از خود مي دانند و فضاي كاملا خودماني برآن  حاكم كرده اند. اين مكان اجتماعي بهترين محل براي افزايش تعاملات و ارتباطات مردم حاشيه كوير است.
محوطه نشستن بسيار كوچك است و اين مردم را مجبور مي كند تا همديگر را تحمل كنند و نزديك يكديگر بنشينند و طبيعتا  آغاز رابطه خواهد بود.
به علت دوري از شهر بسياري از زائرين به صورت كارواني  با جمعيت هاي بالا و يا تركيبي از چند خانواده به امامزاده يحيي مي آيند و   سفر خود را از يك زيارت خالي  پر شور تر مي كنند.

به نظر مي رسد  بي توجهي مسئولين كه در كمبود امكانات رفاهي كاملا نمايان است باعث بسياري از فرصت ها براي اين مكان شده است كه انبوهي از مخاطب را به سوي خود جذب كرده است.
 جدا از همه اين مسايل نبايد اعتقاد مردم را به بقعه مقدس به عنوان مهمترين فاكتور ناديده گرفت.

گوسفندها در گشتارگاه کوچک آماده طبخ مي شوند

 عکس گرفتن از جمع هاي خانوادگي کار راحتي نيست!

آغاز پله نوردي با ذکر خدا

محيط متفاوت اشتياق همه را براي رسيدن به ضريح  افزون مي کند

کودکان هم سختي زيارت را مي چشند 

 زميني مسطح در قله کوه

السلام عليک يابن رسول ااه

با تشكر از آقايان اسماعيل زاده و هاشم زاده . هيئت امنا و خادم حرم