اکتشاف و بهره برداری از معادن  در منطقه به مفهوم واقعی آن بعد از انقلاب شکوهمند اسلامی اهمیت ویژه ای پیدا کرده است و باعث فعالیتهای ثمر بخشی در این زمینه شده است رشد این بخش بعد از انقلاب قابل قیاس با قبل ازانقلاب نیست با بررسی های انجام شده تعداد معادن فعال در منطقه قبل از انقلاب انگشت شمار بوده و در حد دو یا سه معدن می باشد که از آن جمله می توان به معدن فلورین جویمند معادن کائولین و معدن مرمریت الوان کوه اسبی اشاره نمود و این در حالی است که شهرستان به دلیل شرایط خاص زمین شناسی یکی از قطبهای بزرگ تشکیل مواد معدنی بخصوص سنگهای تزئینی خاکهای صنعتی ،کائولن ،بنتونیت ، گچ ، فلورین و...محسوب می گردد.

در حال حاضر در منطقه 50 معدن فعال وجود دارد که دارای پروانه بهره برداری با ذخیره قطعی بالغ بر 64 میلیون تن و ظرفیت استخراج سالیانه 807200  تن ومیزان سرمایه گذاری ثابت  بیش  65 میلیارد ریال بوده که زمینه اشتغال 440 نفر را فراهم نموده است

بر اساس نتایج مقدماتی حاصل از انجام عملیات معدنی در منطقه ذخایر مناسبی ازکانی های کمیاب – معادن فلزی وغیرفلزی ، سنگهای تزئینی کائولن، خاکهای صنعتی ،گچ، بنتونیت ،فلورین و... بدست آمده که به عنوان مزیت های شهرستان در توسعه سرمایه گذاری واحداث واحدهای فرآوری کانی آیی  محسوب می شود.
از جمله پروژه های اکتشافی چند سال اخیر در منطقه می توان به موارد ذیل اشاره نمود:

1- اکتشاف معادن پلی متال کلاته آهنی گناباد درجنوب شرق نجم آبادوپلی متال زین آباد درشرق وجنوب شرق زین آباد که جزء طرحهای عمرانی سازمان صنایع و معادن خراسان رضوی بوده  درراستای توسعه منطقه و باپیگیریهای انجام شده این محدوده به شرکت تهیه وتولید مواد معدنی کشور واگذرشده که  قرار است ادامه عملیات اکتشافی توسط شرکت مذکور صورت پذیرد
2- انجام اقدامات اولیه در جهت احیاء معدن متروکه سرب و روی جزین که این معدن از معادن متروکه قبل از انقلاب شکوهمند اسلامی بوده و پس از بررسی و تهیه شناسنامه معدن ازطریق مزایده به شرکت معادن آستان قدس رضوی واگذار گردیده است. 
3- در حال حاضر تعداد 14 فقره  گواهی کشف و تعداد 98 فقره پروانه اکتشاف در زمینه سنگ تزئینی و سنگ لاشه،خاک صنعتی  و ... موجود می باشد وبطور متوسط  سالانه در حدود 5 12 در خواست صدور پروانه اکتشاف نیزبه این اداره ارسال می گردد.
4- میزان تناژذخایر شناخته شده شهرستان که دارای مجوز بهره برداری می باشند 64 میلیون تن و شامل موارد زیر است :
- گروه کانی های غیر فلزی 8/5 میلیون تن
- سنگهای تزئینی وساختمانی 1/58 "      "
5- با توجه به پتانسیل مطلوب منطقه ازلحاظ ذخایر فلزی در زمینه سرب وروی وسنگ آهن ومس، آنومالی ها شناسائی وتوسط متقاضیان ثبت ودر حال  پیگیری  امور اکتشافی می باشد.

با نشکر از اداره صنایع و معادن شهرستان گناباد