به گزارش خبرنگار فرهنگی پانا، مثنوی «شاه‌اسماعیل‌نامه» اثری درباره شاه‌اسماعیل و توصیف پهلوانی‌ها و کشورگشایی‌های اوست. «شاه‌اسماعیل‌نامه» را می‌توان نوعی منظومهٔ حماسی تاریخی دانست که شاعر در آن، قهرمانی‌های شاه‌اسماعیل را به شعر درآورده‌است.

«قاسمی حسینی گنابادی» این اثر را به دستور شاه‌طهماسب سرود و پس از اتمام آن، دفتری دیگر درباره شاه ‌طهماسب به شعر درآورد و این دو دفتر را «شهنامه» نامید که نام دیگر آن «شاهنامه قاسمی» است.
 

زمان شروع سرودن این اثر معلوم نیست اما زمان اتمام آن سال 940 ق، یعنی دَه سال پس از مرگ شاه‌اسماعیل است. قاسمی در مقدمهٔ اثر خود ابتدا به حمد خداوند و نعت پیامبر و منقبت ائمه پرداخته و سپس موضوعات اصلی مورد نظر خود را سروده‌است که عناوین اصلی آن عبارت است از: ذکر و یاد خداوند و بیان عظمت پروردگار، اظهار عجز و نیاز به درگاه کریم کارساز، در نعت پیامبر، در صفت معراج، در صفت علی (ع) و ائمهٔ اطهار، در مدح شاه‌اسماعیل، در صفت بزم اراستن شاهزادهٔ عالمیان و در عرض حالات شاه زمان و صفت این داستان (و ذکری از هاتفی).

همچنین پرداختن به صفت عالی حضرت آصف‌پناهی،. جنگ با شروانشاه فرّخ‌یسار و کشتن او، تسخیر اذربایجان و بر اریکهٔ سلطنت نشستن، پیکار با الوند سلطان و هزیمت او، جنگ با مرادبیک ترکمان، ازدواج با تاج‌بیگم، مادر شاه طهماسب، نبرد با محمد کره، پیکار با حسین کیا چلاوی، جنگ با علاءالدولهٔ ذوالقدر، فتح بغداد، پیکار با ازبکان و کشتن محمد شیبانی، ماجرای امیر نجم ثانی و کشته شدن او و رحلت شاه‌اسماعیل از جمله موضوعاتی است قاسمی به آن پرداخته است.
 
از زندگی و احوال قاسمی حسینی گنابادی، نسبت به آثار فراوان او، آگاهی بسیاری در دست نیست. نامش را محمدقاسم و نام پدرش را عبدالله، مشهور به «امیر سید» گنابادی نوشته‌اند.

 
قاسمی در شعر و ادب شاگرد مولانا عبدالله هاتفی (متوفّای 927) بود و دانش‌های عقلی را نیز در نزد غیاث‌الدین منصور دشتکی شیرازی (866 ـ 894 ق)، دانشمند و حکیم دوره صفوی و وزیر شاه‌طهماسب، فراگرفتپ؛ قاسمی به اعتبار منصب کلانتری اجدادی‌اش عهده‌دار این شغل شد اما آن را رها کرد و مرتبه درویشی و بی‌اعتنایی به مقام دنیوی را برگزید و منصب موروثی را به برادر خود، امیر ابوالفتح، تقدیم کرد.

«شاه‌اسماعیل‌نامه»، سروده «قاسمی حسینی گنابادی» و با مقدمه و تصحیح و تحشیه «جعفرشجاع کیهانی»، پژوهشگر و معاون گروه دانشنامهٔ تحقیقات ادبی فرهنگستان زبان و ادب فارسی در 408 صفحه و با شمارگان 1000 نسخه ازسوی فرهنگستان زبان و ادب فارسی منتشر شده ‌است.

خبرگزاری پانا