چندي قبل گزارش كاري از سوي مديريت آموزش و پرورش گناباد ، تحت عنوان " اولين ها در آموزش و پرورش گناباد " در اين سايت منتشر شد كه موارد آن به شرح ذيل بود:
1- افتتاح مركز ISP
2- افتتاح پژوهشسراي دانش آموزي پيامبر اعظم (ص)
3- افتتاح مركز اختلالات يادگيري
4- افتتاح هنرستان كارودانش دخترانه
5- افتتاح دومركز پيش دانشگاهي و دبيرستان شاهد
6- كسب رتبه اول قبولي دانش آموزان گنابادي در كنكور سراسري سال 86
7- كسب رتبه دوم بعد از ناحيه 3 مشهد سال سوم متوسطه
8- ساخت 14نمازخانه به نيّت چهارده معصوم
9- افتتاح دومركز غيرانتفاعي دخترانه و پسرانه
10-زمين چمن درجه يك
11- كسب رتبه هاي اول طرح اسوه در كشور
12-پرداخت وام چهارميليون تومان به فرهنگيان
13-راه اندازي شبكه اي Lan و Wan
14-تخصصي كردن كارهاي شبانه روزي
15-اهداء ديپلم افتخار به 71 ايثارگر
16-تأليف 4جلد كتاب در يك سال
17- تشكيل ستاد منزلت
18-صندوق محسنين
19-اقامه نماز جماعت در 71 آموزشگاه
20-قبولي بيش از 68درصد شركت كنندگان استعدادهاي درخشان
21-برگزاري همايش روزي به ياد ديروز
22-برگزاري همايش بيوفيزيك هاله
23- برگزاري همايش نانوتكنولوژي
24-دستاوردهاي فناوري اطلاعات
25-هميارمعلم – اعتكاف علمي
26-رتبه اول مديرآموزگاران و راهيابي به كشور
27-بازسازي و ساخت 4مدرسه در سطح شهرستان به اعتباري بالغ بر دوميليارد تومان
28-شاداب سازي مدارس
29-اجراي فرم مكمل 502 توسط فناوري اطلاعات و امور اداري محترم
30- مكانيزه كردن فعاليتهاي سنتي مديريت و مدارس از قبيل نرم افزار گواهي حقوق، حسابداري مدارس، سيستم انبار، شناسنامه آموزشگاهها، ارزيابي مديران، اتوماسيون اداري
31-راه اندازي شبكه Novel در امور اداري
32- اجرا و احداث سالن پذيرايي در حد 900مترمربع در خانه معلم
33-جمع آوري كل اموال قابل تعمير و انتقال به كارگاه مركزي رسالت
34- برگزاري اردوي تفريحي فرهنگي شمال جهت 850 نفر از فرهنگيان
35-گرفتن مجوز احداث مدرسه شبانه روزي كاردانش 12 كلاسه در مركز شهر
36- احداث دو آموزشگاه در سطح شهرستان توسط دو خيّر محترم
37- تجليل از خيرين كوچك در جشنواره خيرين مدرسه ساز كه مبلغ 43 ميليون ريال توسط 200 نفر از دانش آموزان مقاطع مختلف جهت ساخت نمازخانه حضرت امام جواد(ع) در يكي از مدارس كمك كردند.

ارائه اين گزارش كار در حالي صورت مي گيرد كه به دليل سوء مديريت و ضعف شديد مديريتي حاكم بر آموزش و پرورش گناباد در كنار نارضايتي شديد موجود از عملكرد آقاي " د " مدير آموزش و پرورش ، شايعات قوي مبني بر تعويض ايشان را به دنبال داشته است ، اينك قصد داريم تا با بررسي اين گزارش كارونقد آن ، ميزان موفقيت آقاي " د " را در آموزش و پرورش بررسي نموده تا مشخص گردد كه شايعات , برگرفته از واقعيت هاي موجود هستند يا اينكه موجي است كه معمولا به دنبال هر انتخابات به راه مي افتد و پس از مدتي اوضاع به حالت عادي بر مي گردد.
و اينك نقد مطلب :
مقدمه :
ارائه گزارش كار از سوي دستگاههاي دولتي ، بالقوه كاري است لازم و مثبت چرا كه اگر اين گزارش كار، صادقانه ، مبتني بر حقايق و به دور از عوام فريبي باشد ، نشان دهنده توفيقات زير مجموعه هاي دولت ونشان دهنده ميزان خدمات مديران نظام خواهد بود . از آنجا كه يكي از اهداف اصلي نظام جمهوري اسلامي،خدمت رساني هر چه بيشتر به ملت عزيز و شريف مي باشد لذا جاي خوشبختي خواهد بود اگر مديران دستگاههاي اجرائي بتوانند در مدت خدمت خود ، فعاليت هاي بيشتري انجام دهند ، مشروط به آنكه :
ü در ارائه گزارش كار ، صداقت وحقيقت گوئي مد نظر باشد.
- از عوام فريبي پرهيز گردد ، به عنوان مثال پروژه هايي كه از نظر زماني ، اجرا و تكميل آن طول ميكشدو از چندين سال قبل شروع شده است را به حساب فعاليت هاي خود نگذارند.
- گزارش كار شفاف باشد و از كلي گوئي پرهيز گردد.
-از ذكرفعاليت هايي كه سطح آنها خيلي پايين مي باشد - با هدف افزايش شماره فعاليت هاي صورت گرفته – خودداري گردد.
-فعاليت هايي كه از حد عنوان و اسم فراتر نرفته و حالت اجرائي به خود نگرفته اند ، در گزارش قيد نگردند..
و حال اصل نقد :
توضيحا ً عرض مي كنم كه در ابتدا ،‌ يك نوع دسته بندي در خصوص فعاليت هاي مطرح شده ، انجام گرفته و سپس ضمن ارائه توضيحات لازم ، در صد اين فعاليت ها نيز بيان خواهد شد. در مرحله بعدي يك مقايسه آماري به لحاظ درصد انجام خواهد شد و نهايتا ً قضاوت به خوانندگان محترم واگذار خواهد گرديد.
دسته بندي مطالب :
الف ) فعاليت هايي كه در راستاي سياست هاي وزارت و سازمان آموزش و پرورش صورت گرفته است وارتباطي با اينكه چه كسي مدير باشد ندارد ( 5 مورد – 5 /13درصد فعاليت هاي ذكر شده ) .
1- راه اندازي شبكه هاي lan و van ( رديف 13 ) .
2- تجليل از معلمان پيشكسوت در مدارس – همايش روزي به ياد ديروز ( رديف 21 ) .
3- اجراي طرح هميار معلم ( رديف 25 ) .
4- باز سازي و ساخت مدارس ( رديف 27 ).
5- اجراي اتوماسيون اداري ( رديف 30 ).
گرچه اجراي اتوماسيون اداري فقط در چند شهرستان انجام گرفته ، اما به تدريج در حال اجرا در تمامي شهرستانهاي استان مي باشد .
ب ) فعاليت هايي كه در مديريت هاي قبلي هم انجام شده اند و يا پروژه هايي كه شروع آنها در مديريت هاي قبلي بوده است ( 5 مورد – 5/13 درصد مطالب گزارش كار ) .
1- راه اندازي آموزشگاههاي شاهد. ( رديف 5 ) .
چند نكته :
-اگر در زمان مديريت فعلي ، دبيرستان هاي شاهد راه اندازي شده اند ،‌ همگان مي دانند كه مدارس راهنمايي شاهد پسرانه و دخترانه ، قبل از ايشان تاسيس شده بودند با اين تفاوت كه مدارس شاهد راهنمايي از اساس و به عنوان دو آموزشگاه جديد تاسيس گرديدند در حاليكه دبيرستانهاي شاهد فقط با تغيير اسم ( دانش به شاهد ريحانه النبي و امام خميني به شاهد امام خميني ) تاسيس گرديده اند. تفاوت ميان تاسيس يك آموزشگاه جديد و به قول معروف شروع از صفر تا راه اندازي يك آموزشگاه فقط با تغيير اسم ، زمين تا آسمان است.
-طبيعتاً اين دو آموزشگاه در راستاي ارتقا بخشي امر آموزش تاسيس گرديده اند ، اما آيا بايد ديد كه واقعا اين امر محقق شده است يا نه ؟. توصيه مي كنم دوستان اهل فن ، وضعيت آموزشي دبيرستان شاهد پسرانه را از نزديك بررسي نمايند!!!
2- افتتاح زمين چمن ( رديف 19 ).
اگر منظور فقط افتتاح زمين چمن مي باشد كه كار خاصي انجام نشده و در واقع زحمات و تلاش هاي قبلي تكميل شده است ولي اگر منظور ساخت زمين چمن مي باشد ، بايد گفت كه تا قبل از مديريت فعلي آموزش و پرورش 60- 50 درصد كار انجام گرفته بوده است .
3- اقامه نماز جماعت در آموزشگاه ها ( رديف 19 ) .
گرچه برگزاري نماز جماعت در مدارس رشد عددي داشته است اما تا جايي كه من اطلاع دارم ، درصد اين رشد تك رقمي بوده و در بيش از 90 درصد آموزشگاه ها قبلا نيز نماز جماعت برگزار مي گرديده است ضمن اينكه در سال تحصيلي 86 – 85 ، اصرار مديريت گناباد بر اجراي نماز در اول وقت در قالب بخشنامه آن هم بدون كاركارشناسي، نه تنها به اجراي كيفي نماز جماعت در مدارس كمكي نكرد بلكه چالش بزرگي در امر آموزش به وجود آورد كه در نهايت اجراي بخشنامه خود به خود ملغي گرديد.
4- برگزاري اردوي تفريحي – فرهنگي همكاران ( رديف 34 ).
اين اردو در گذشته نيز برگزار مي گرديده و در زمان مديريت فعلي كم و كيف آن مقداري تغيير نموده است ضمن اينكه امسال استقبال خوبي انجام نشده كه حضرات چند تور را به كارمندان شهرداري اختصاص داده اند!!!! .
5- ساخت مدرسه از محل دريافت كمك هاي خيرين
نكته اول: اي كاش اسامي مدارس اعلام مي شد تا مشخص مي گرديد كه چند درصد كار (اهدا زمين ، ساخت و تكميل بنا ) در زمان مديريت فعلي صورت گرفته و چند درصد آن مربوط به مديريت هاي قبلي بوده است.
نكته دوم : اگر هدف از درج اين گزارش اين بوده است كه تا به حال خيري به آموزش و پرورش گناباد كمك نكرده است و در زمان مديريت فعلي از محل كمك هاي خيرين ، اقداماتي صورت گرفته است ،‌ واضح است كه اين ادعا ادعاي درستي نيست و هدف فقط فرافكني بوده است.
ج ) فعاليت هايي كه سطح آنها در حدي نيست كه به عنوان اولين ها !!! شاخص موفقيت محسوب گردند. ( 6 مورد – 5/16درصد مطالب گزارش كار).
1- ساخت 14 نمازخانه ( رديف 8 ).
نكته اول :براساس تحقيقي كه حقير انجام داده ام ،از زمان اجراي طرح ، از مجموع 14 نمازخانه ، فقط 3 - 2 نمازخانه به بهره برداري رسيده است و بعضاً در مواردي نمازخانه هاي در حال ساخت و تكميل مربوط به گذشته را نيز جزء 14 نمازخانه مذكور محسوب نموده اند.
نكته دوم : اگر براي ساخت هر نمازخانه ، اعتباري حداقل معادل000/000/20 تومان در نظر بگيريم ، كل اعتبار لازم براي ساخت اين 14 نمازخانه ، مبلغ 000/000/280 تومان خواهد بود كه ظاهراً تاكنون هزينه ساخت 2 نماز خانه از محل حقوق همكاران، طرح نذر بقيع و ساير طرح ها جمع آوري گرديده است.
2- تخصصي كردن كارهاي شبانه روزي ( رديف 14 ) .
مشخص نشده منظور از اين طرح چيست اما هر چه هست ،‌ به نظر مي رسد اين طرح در بردارنده محتواي آن چناني نيست .
3- تاليف 4 جلد كتاب در يك سال( رديف 16 ).
آنهايي كه مثل من كتاب هاي مورد نظر را ديده اند و مطالعه نموده اند ، به خوبي متوجه شده اند كه كتابي به معناي اصلي منتشر نشده است بلكه همگي آنها مجموعه هاي گردآوري شده اي هستند از مطالب خاص . به عنوان مثال يكي از مجموعه هاي منتشر شده ، گزيده هاي وصيت نامه هاي شهداي دانش آموز مي باشد كه اگرچه اثري است قابل توجه و تقدير ، اما نمي توان اسم آن را كتاب گذاشت چرا كه اهل فن مي دانند مقوله چاپ كتاب چيست و چگونه است .
4- شاداب سازي مدارس ( رديف 28 ).
عمده اين طرح بحث درخت كاري است كه هرساله بدون سروصدا انجام مي گرفته است و در حال حاضر اين نام را روي آن گذاشته اند.
5- گرد آوري اموال و ... ( رديف 33 ) .
متاسفانه با خواندن اين مطلب ، اينگونه القا مي شود كه در مديريت هاي گذشته نسبت به بيت المال بي توجهي صورت مي گرفته است اما بايد گفت كه يكي از وظايف خطير هر مدير، حفظ بيت المال مي باشد و لذا تبليغ آنچه كه به عنوان وظيفه انجام داده ايم جاي بسي تامل دارد!!!
* درصد فعاليت هايي كه مي توان آنها را از ليست اولين ها حذف كرد ، تا اينجا 5/40 درصد مي باشد.
د)فعاليت هايي كه يا اصلا وجود خارجي نداشته ويا هنوز كاري در خصوص آنها انجام نشده است ( 2 مورد- 4/5 درصد).
1- افتتاح مركز اختلالات يادگيري (رديف 3 ).
2- افتتاح مركز كار و دانش دخترانه ( رديف 4).
همانگونه كه مشاهده مي شود چيزي در حدود 55درصد گزارش كارارائه شده ،جزء اولين ها نيستند و صرفا جنبه تبليغاتي دارند.
در تحليل اين مسئله بايد گفت ::
يكي از آفت هاي بزرگ امروز كار مديران كه متاسفانه گربيان گير بسياري از متوليان امور كشور است توجه به كميت وكم توجهي و يا حتي بي توجهي به كيفيت اقدام ها ست .
مدير امروز با فرصت اندكي كه دارد احساس مي كند كه بايد رو به برنامه هايي بياورد كه در ارائه ي آمار و بيلان كار ، خود را موفق نشان دهد تا سوابق مديريتي آينده اش را در مخاطره نبيند ولي متاسفانه در مديريت هاي ضعيف توجه به كيفيت ، محلي از اعراب ندارد و مدير با پرداختن به كارهاي تبليغاتي آنهم به شكل افراطي ، سعي در پركار نشان دادن خود و زير مجموعه اش دارد.
اگر توجه مديران به تعداد نامه هاي ارسالي ودريافتي ، به تعداد تماس هايي تلفني ، به تعداد جلسات ، تعداد پرونده هاي مفتوحه وبولتن هاي تهيه شده ، به ميزان صفحه ي گزارش و خير تهيه شده و ... قرار گرفت ، اين براي رشد وپويايي يك نظام اداري فاجعه است .
حتي در سيستم ارزشيابي اغلب اين گونه محيط ها هم ، گاه به همين تعداد وميزان و عددي وكمي كارها توجه داشته ونظامي براي ارزشيابي كيفيت كار ارائه نمي دهند و چه بسا در اغلب موراد ،منشا اين آفت ها طراحان سيستم ارزيابي خواهند بود با كيه بر اين سيستم و اين روش مديريت، بديهي است كه هيچ مديري خود را موظف به افزايش كيفيت كار نمي بيند، در سيستم اداري ، توجه به افزايش نامه ملاك خواهد بود، نه كيفيت نامه ها و بخش نامه ها .
بنا براين در پايان بايد گفت كه تا نباشد چيزكي ، مردم نگويند چيزها.
به امبد آنكه امام جمعه محترم شهرستان و فرماندار عزيز كه از حاميان اصلي آقاي " د " هستند ، چشم به روي واقعيت ها گشوده و سرنوشت دانش آموزان اين مرز و بوم را فداي مصلحت انديشي ها و ساده انديشي هاي خود ننمايند . والسلام.